W sali konferencyjnej Nadleśnictwa Dukla odbyła się konferencja naukowa, podsumowująca interdyscyplinarne badania archeologiczne i antropologiczne prowadzone w latach 2024–2025 na terenie leśnictwa Franków. Prace realizowane przez zespół naukowców z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego doprowadziły do spektakularnego odkrycia: cmentarzyska ciałopalnego oraz monumentalnego kurhanu z epoki brązu.

Gospodarzem spotkania był Nadleśniczy Nadleśnictwa Dukla, Zbigniew Żywiec, który otworzył konferencję oraz powitał przybyłych gości. Wśród zaproszonych uczestników znaleźli się przedstawiciele lokalnych władz samorządowych, instytucji powołanych do ochrony dziedzictwa kulturowego, historycy oraz dziennikarze. Nadleśniczy podkreślił, jak duże znaczenie dla jednostki ma dbałość o historię zapisaną pod koronami drzew oraz otwartość na współpracę ze środowiskiem naukowym.

Merytorycznym wprowadzeniem do spotkania było wystąpienie Stanisława Gazdy, Zastępcy Nadleśniczego. Przedstawił on zgromadzonym gościom oraz badaczom kompleksową prezentację walorów kulturowych i unikalnej specyfiki przyrodniczej Nadleśnictwa Dukla. Wystąpienie pokazało zebranym szeroki kontekst historyczno-przyrodniczy regionu oraz udowodniło, że nowoczesna, zrównoważona gospodarka leśna prowadzona w Dukli od lat skutecznie integruje ochronę najcenniejszych śladów przeszłości z codziennymi zadaniami produkcyjnymi i ochronnymi.

Główny nurt badań, szczegółowo omówiony przez dr. Wojciecha Pasterkiewicza z Instytutu Archeologii URz, dotyczył obiektu sepulkralnego datowanego na XV–XIII wiek p.n.e. (młodsza i późna epoka brązu). Odkryte w lasach na tzw. Łazach cmentarzysko ciałopalne oraz osobny kurhan z dwoma pochówkami powiązane są z tzw. kulturą pilińską, przenikającą z obszarów dzisiejszej Słowacji i Węgier. Dotychczas sądzono, że kultura ta pozostawiła w regionie jedynie luźne ślady. Przebadany obiekt redefiniuje stan wiedzy naukowej, dowodząc wielowiekowej trwałości i stabilności tego osadnictwa na północnym skłonie Beskidu Niskiego.

Potwierdziły to analizy antropologiczne, które przedstawiła dr Joanna Rogóż (URz) – struktura pochówków osób w różnym wieku jednoznacznie wskazuje na stałe osadnictwo całych grup rodzinnych. Wyjątkowo ciekawe dla leśników okazały się badania paleobotaniczne zachowanych węgli drzewnych. Pochodziły one m.in. z buka, grabu, modrzewia, lipy i klonu. Świadczy to o niezwykłej stabilności tutejszego ekosystemu leśnego – gatunki te od 3500 lat stanowią fundament tych samych lasów, którymi dziś opiekuje się nadleśnictwo. Podczas konferencji zaprezentowano również rekonstrukcję glinianej urny z kurhanu.

Zaprezentowane tematy wywołały ożywioną dyskusję uczestników, która stanowiła finał wydarzenia. W jej toku, z myślą o promocji regionu i edukacji historycznej, sformułowano propozycję wyeksponowania przebadanego kurhanu w formie leśnego stanowiska edukacyjnego.

Konferencja była także okazją do spotkania członków Zespołu ds. Leśnego Dziedzictwa Kulturowego przy RDLP w Krośnie. Dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Marcin Krowiak, zaprezentował koncepcję leśnego sektora w sanockim skansenie (obejmującego m.in. dawne urządzenia do ryzowania drewna, spławu czy historyczny obiekt biura nadleśnictwa), którego realizacja w najbliższych latach będzie aktywnie wspierana przez podkarpackie nadleśnictwa.

Nadleśnictwo Dukla składa serdeczne podziękowania naukowcom z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego za rzetelną, dotychczasową współpracę. Wspólne działania udowadniają, że codzienna praca dukielskich leśników idzie w parze z najwyższą dbałością o historyczne dziedzictwo regionu.